A cewar rahoton Kamfanin Dillancin Labaran Hauza, Omer Bartov, fitaccen masani kuma marubucin tarihi a Isra’ila, ya sake buɗe muhawara a matakin duniya, inda ya jaddada cewa ci gaban siyasar Sahyoniyanci ya kai ga hanyoyi masu kama da kisan kare dangi a kan Falasɗinawa, yana bayyana shi a matsayin wani shiri da aka gina bisa tashin hankali da tsattsauran ra’ayin wariya.
A cikin tattaunawar da aka wallafa ranar 24 Afrilu, 2026 a jaridar Haaretz, Bartov—wanda aka fi sani da bincikensa kan Holocaust—ya gabatar da fassarar da ta cika da suka, inda ya bayyana cewa ci gaban aikin Sahyoniyanci ya kasance cikin tsarin da ke haɗe da tashin hankali da wariya mai zurfi.
Bartov ya bayyana cewa a aikace, Sahyoniyanci ya haifar da tsarin da ke da halayen kisan kare dangi a kan mutanen Falasɗinu. Wannan furuci nasa ya tayar da muhawara cikin gaggawa a cikin mahallin jami’o’i da siyasa a duniya.
Wannan hira ta zo ne daidai lokacin da aka fitar da sabon littafinsa, wanda ke rushe tushen zane da ginshiƙin aikin Sahyoniyanci, yana bayyana shi a matsayin wata hanya da ke kunshe da tashin hankali da nuna wariya. A cewarsa, wannan matsala ba ta tsaya a lokaci ɗaya ba, tana da tushe cikin tsarin siyasa da aƙidu da suka jagoranci wannan hanya tsawon shekaru masu yawa.
Taken da aka yada a intanet da harshen zafi ya ƙara yada ra’ayinsa, yana fallasa wannan binciken mai ƙarfin gaske. A takaice, nazarin Bartov yana suka ne mai tushe kan Sahyoniyanci a matsayin wani shiri na siyasa da ya haifar da mulkin kama‑karya da ke da ginshiƙi a kan ƙabilanci, tsattsauran ra’ayi, wariya, da danniya.
Martanin jama’a ya kasu gida biyu:
- Wasu sun ga maganganunsa a matsayin fallasa mai muhimmanci kuma da jinkiri, wadda ta bayyana tsarin mulkin danniya da labaran karya da aka haƙa tsawon lokaci.
- Wasu kuma suna tsananin kare tsarin Sahyoniyancin, duk da tarihin cike da wariya, mamaye ƙasa, da take hakkin Falasɗinawa.
Wannan takaddama ta fito ne a cikin yanayi na duniya da ake cike da fushi da adawa ga manufofin mamayar Isra’ila, inda mutane ba sa ƙara karɓar tsarin magana na mamaye ƙasa ba tare da tambaya ba.
A cire duk wata hayaniya, tattaunawar Bartov ta sake haskaka gagarumar gaskiya: akwai alaƙa kai tsaye tsakanin tunanin Sahyoniyanci da tsarin samar da iko. Ya nuna yadda manufofin siyasa da tushensu ke cikin wariya da son kai suka samar da tsarin da ke kafa tashin hankali, nuna wariya, rashin daidaito mai tsanani, da ɗaukar hakkokin Falasɗinawa a matsayin al’ada. Wannan sakamakon yana da zahiri, mai dorewa, kuma ba za a iya musawa ko ƙaryatawa da hujja ba.
Ra'ayinka